Έρχεται ο Αϊ Βασίλης!!!
Ο Αϊ Βασίλης αποτελεί σήμερα μια διεθνή λαογραφική μορφή η οποία διανέμει δώρα σε παιδιά και ενηλίκους που υπήρξαν «καλοί» κατά τη διάρκεια του χρόνου. Είναι κυρίαρχο πρόσωπο του εορτασμού της Πρωτοχρονιάς και των Χριστουγέννων. Η γνωστή παρουσία του με κόκκινη στολή, λευκή γενειάδα, τα γυαλιά του, πάντα χαμογελαστός με το σάκο με τα δώρα, πάνω σε έλκηθρο που το σέρνουν ζωηρά ελάφια ή τάρανδοι αποτελεί σήμερα σε παγκόσμια κλίμακα τον πλέον αγαπημένο ήρωα των παιδιών τις ημέρες αυτών των εορτών ακόμη και σε χώρες μη Xριστιανικές.
Είναι ακριβώς ο ίδιος ο «Σάντα Κλάους» (Άγιος Νικόλαος) των Άγγλων, ο «Περ Νοέλ» των Γάλλων, ο «Σίντερ-Κλάας» των Ολλανδών, ο «Βάιναχτσμαν» των Γερμανών, ο «Λαμ-Κουνγκ-Κουνγκ» (= «ο Καλός γερο-πατέρας») των Κινέζων, ο «Χοτέισο» των Ιαπώνων και ο «Babbo Natale» των Ιταλών.
Πως φτάσαμε στη σημερινή μορφή του Αϊ Βασίλη;
Η σημερινή μορφή του Άι Βασίλη έγινε δημοφιλής αρχικά από τον Κλήμεντ Κλαρκ Μουρ πού έγραψε για τα παιδιά του μια ιστορία με ήρωα έναν «Αϊ-Βασίλη», την ιστορία «The Night Before Christmas», η οποία και δημοσιεύθηκε την 23η Δεκεμβρίου του 1823 στην εφημερίδα «Sentinel». Η ιστορία αυτή εικονογραφήθηκε από τον πατέρα του χιουμοριστικού αμερικανικού σχεδίου Τόμας Ναστ, ο οποίος ήταν γερμανικής καταγωγής και δανείστηκε στοιχεία από την γερμανική λαϊκή παράδοση των Χριστουγέννων.
Ακόμα μια απόπειρα οπτικοποίησης της μορφής του Άι Βασίλη έγινε από το περιοδικό «Harper’s Weekly» το 1863. Συμμετοχή στη μορφή που τον ξέρουμε σήμερα, είχε και το παιδικό βιβλίο «The Life and Adventures of Santa Claus» του 1902. Η White Rock Beverages ήταν μια εταιρία αναψυκτικών που πρώτη τον χρησιμοποίησε το 1915 για να πουλήσει μεταλλικό νερό, ενώ μετά τον χρησιμοποίησε και η Ginger Ale το 1923.
Η συμβολή της Coca Cola στη σημερινή του μορφή
Το 1931 η γνωστή αμερικάνικη εταιρεία αναψυκτικών Coca-Cola παρουσίασε τον Αϊ-Βασίλη με πρωτοχρονιάτικα δώρα τα προϊόντα της εταιρείας στα χρώματα βεβαίως εκείνης. Η διαφήμιση αυτή υπήρξε εμπορικά τόσο επιτυχής που έμελλε να γίνει σήμα δημοτικότητάς της ανά τον κόσμο. Η μακρόχρονη χρήση του σε διαφημίσεις της Coca-Cola παγίωσε την εμφάνισή του και ειδικά τα κόκκινα ρούχα, αλλά οπωσδήποτε δεν ήταν δική της εφεύρεση.
Η παράδοση σύμφωνα με την οποία ο Αϊ-Βασίλης περνά μέσα από καμινάδες για να δώσει δώρα στα παιδιά προέρχεται από την ιστορία του Κλέμεντ Μουρ που προσαναφέραμε με τίτλο «Μια επίσκεψη από τον Άγιο Νικόλαο», ο οποίος δανείστηκε την ιδέα της καμινάδας, μαζί με την ιδέα του έλκηθρου και των οκτώ ελαφιών που το σέρνουν, από ένα φινλανδικό παραμύθι. Ο Αϊ-Βασίλης της Μικράς Ασίας που είναι εγγράμματος και δίδει ως δώρο την γνώση, μετατρέπεται στον Σάντα Κλάους που δίνει την χαρά των υλικών δώρων και έρχεται σε μας μετονομαζόμενος σε «Αϊ-Βασίλη».
Ο Αϊ Βασίλης των Ορθόδοξων
Για τους Ορθόδοξους χριστιανούς ο Αϊ-Βασίλης είναι ο Μέγας Βασίλειος, ο οποίος έζησε στη Καππαδοκία που αφιέρωσε σχεδόν όλη του τη ζωή στη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο και που θεωρείται στη παγκόσμια ιστορία ως ο εμπνευστής αλλά και πρώτος δημιουργός της οργανωμένης φιλανθρωπίας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μέγας Βασίλειος ήταν ψηλόλιγνος, με μαύρα μάτια και γένια. Ακόμη και ο Άγιος Νικόλαος στην Ορθόδοξη παράδοση αγιογραφείται ως ισχνός ασπρογένης γέροντας. Ο Μέγας Βασίλειος πέθανε την 1 Ιανουαρίου του 379. Αυτή η ημερομηνία, ημέρα θανάτου του, διατηρούμενη στη παράδοση, θεωρήθηκε πρώτα απ΄ όλους χριστιανικούς λαούς ότι φέρνει ευλογία και καλή τύχη στη νέα χρονιά. Στα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς, πέρα από τα παινέματα, κύριο πρόσωπο είναι ακριβώς ο Μέγας Βασίλειος για το έργο του οποίου γίνεται υπενθύμιση στον σπιτονοικοκύρη ώστε να το επαναλάβει επ΄ ωφελεία βεβαίως των παιδιών που τα ψάλλουν.
Να αφήσω το παιδί μου να πιστεύει σε κάτι που δεν υπάρχει;
Ο Αϊ-Βασίλης είναι το ομορφότερο παραμύθι για μικρούς και μεγάλους. Οι εικόνες που δημιουργεί το παιδί γύρω από τον μύθο που λέγεται Αϊ Βασίλης και γυρίζει όλο τον κόσμο σε μια νύχτα, παρέα με τους ταράνδους και τα ξωτικά, φέρνοντας δώρα σε όλα τα παιδάκια του κόσμου, το συνεπαίρνει «επιτρέποντας» στη φαντασία να καλπάσει ελεύθερη. Με τη φαντασία και χωρίς να περιορίζει το νου του, το παιδί δημιουργεί όλα όσα θέλει να βιώσει αυτή την περίοδο. Συνεπώς, η φαντασία είναι η βάση της δημιουργικότητας, είναι ο νοητικός εκείνος χώρος όπου όλα είναι δυνατά. Αφήνοντας το παιδί να φανταστεί, ταυτόχρονα το ασκούμε στον πειραματισμό και το ενισχύουμε στην απόκτηση αναλυτικής σκέψης, με απώτερο στόχο την ομαλή ανάπτυξή του.
